Yumurtalık Kistleri

Yumurtalık Kistleri

Yumurtalık kistleri ülkemizde yaygın olarak görülen kist türlerinden biridir. Kist olarak ifade edilen unsurlar, çevresinde kist duvarı adı verilen bir doku ile çevrili sıvı içeren şeylerdir. Vücudumuzda hemen hemen her dokuda bu kistler oluşabilir. Yumurtalıklarda oluşan kistler hemen kolay tespit edilemeyebilir. Diğer kistlere nazaran yumurtalık kistleri daha az belirti verir çünkü vücuttaki fonksiyonları etkilemez. Yumurtalık kisti nedir ve vücudumuzda tam olarak nasıl etkiler oluşturup, hangi tehlikelere neden olur bilgi vermek istiyoruz.

Yumurtalık Kistleri Nedir?

Yumurtalıklar kadın üreme sisteminin bir parçasıdır. Rahmin her iki tarafında alt karın bölgesinde bulunurlar. Kadınların östrojen ve progesteron hormonlarının yanı sıra yumurta üreten iki yumurtalığı vardır. Yumurtalık kistleri, yumurtalıkta veya yüzeyinde sıvı dolu keseler veya ceplerdir. Kadınlarda, rahmin her iki tarafında, her biri yaklaşık bir badem büyüklüğünde ve şeklinde olan iki yumurtalık bulunur. Yumurtalıklarda gelişen ve olgunlaşan yumurtalar; doğurganlık yıllarında aylık döngüler halinde salınır.

Birçok kadında zaman zaman yumurtalık kisti ile karşılaşmak mümkündür. Çoğu rahim kisti çok az rahatsızlık verir ya da hiç rahatsızlık vermez. Bununla birlikte zararsızdır. Çoğunlukla birkaç ay içinde tedavisiz kaybolabilmektedir. Ancak yumurtalık kistleri, özellikle de patlamış ya da patlamak üzere olanlar, ciddi semptomlara neden olabilir.

Yumurtalık Kistleri Belirtileri

Yumurtalık kisti belirtisi her zaman kolay takip edilemeyebilir. Bunlar genelde rutin kontrollerde ortaya çıkar ve teşhis edilir. Bazı hastalar yumurtalık kisti dışarıdan belli olur mu gibi düşüncelere sahip olabilir. Ancak dışarıdan görünen herhangi bir şişkinlik olmadığını söyleyebiliriz. Rahim kistleri çoğu zaman herhangi bir belirtiye neden olmamaktadır. Bununla birlikte, kist büyüdükçe semptomlar ortaya çıkabilir. Belirtiler şunları içerebilir:

  • Karın şişkinliği veya şişmesi
  • Ağrılı bağırsak hareketleri
  • Adet döngüsü öncesi veya sırasında pelvik ağrı
  • Ağrılı ilişki
  • Sırtın alt kısmında ya da uyluk bölgesinde ağrı
  • Göğüslerde hassasiyet
  • Mide bulantısı ve kusma

Acil tıbbi müdahale gerektiren bir yumurtalık kistinin şiddetli semptomları ise şunları içermektedir:

  • Şiddetli ya da keskin pelvik ağrı
  • Ateş
  • Baygınlık ya da baş dönmesi
  • Hızlı solunum

Yumurtalık kistleri ağrı yapar mı sorusu için direk bu bölgede ağrı yapar diyemeyiz. Ancak kişilerin vücudunun belirli bölgelerinde ağrı yapabileceğini söyleyebiliriz. Yumurtalık kistlerinin bu kadar zor teşhis edilmesinin en önemli nedeni son derece sinsi olmasıdır. Yumurtalık kistleri patlar mı konusu da ayrıca önemlidir. 4 cm çapından büyük olan kistlerde patlama sorunu zaman zaman yaşanabilir. Bu durumda da kişilerde genel olarak kanama sorunu olur.

Yumurtalık Kistleri Nelerdir?

Çoğu yumurtalık kisti, adet döngüsünün (fonksiyonel kistler) bir sonucu olarak gelişmektedir. Diğer yumurtalık kistleri türleri ise çok daha az yaygın görülmektedir.

Fonksiyonel Kistler

Yumurtalıklarınız normalde her ay folikül adı verilen kist benzeri yapılar geliştirmektedir. Foliküller östrojen ve progesteron hormonlarını üretir ve yumurtladığınızda bir yumurta bırakır. Normal bir aylık folikül büyümeye devam ederse, fonksiyonel kist olarak bilinir. İki tip fonksiyonel kist vardır:

  • Foliküler kist: Adet döngünüzün orta döneminde (28 günde bir adet gören kadın için 14.gün), bir yumurta folikülünden dışarı çıkar ve fallop tüpünden aşağı doğru hareket eder. Bir foliküler kist, folikül yırtılmadığında ya da yumurtasını serbest bırakmadığında başlar ancak büyümeye devam eder.
  • Korpus luteum kisti: Bir folikül yumurtasını serbest bıraktığında, gebe kalmak için östrojen ve progesteron üretmeye başlar. Bu folikül korpus luteum olarak adlandırılır. Bazen sıvı folikülün içinde birikir ve korpus luteumun bir kiste dönüşmesine neden olur.

Fonksiyonel kistler genellikle zararsızdır. Nadiren ağrıya neden olur ve genellikle iki ya da üç adet döngüsü içinde kendiliğinden kaybolmaktadır.

Diğer Yumurtalık Kistleri

Adet döngünüzün normal işleviyle ilgili olmayan kist türleri ise şu şekildedir:

  • Dermoid kistler: Dermoid kistler 20-40 yaş grubundaki hastalarda en sık rastlanan yumurtalık kistleridir ve çok büyük bir bölümü iyi huyludur. Teratom diye de adlandırılan bu yumurtalık kistlerinde genellikle yağ, saç dokusu ve diş gibi diğer organ sistemlerine ait dokular da bulunur.
  • Dermoid kistler tedavisiz takip edilebildikleri gibi, kendi etraflarında dönme riskleri içerdikleri için cerrahi tedavi de uygulanabilir.
  • Kistadenomlar: Bunlar bir yumurtalık yüzeyinde gelişir ve sulu veya mukuslu bir materyal ile doldurulabilir.
  • Bunlar, uterus endometriyal hücrelerinin uterusunuzun dışında büyüdüğü (endometriozis) bir durumun bir sonucu olarak gelişir. Dokunun bir kısmı yumurtalığınıza yapışabilir ve bir büyüme oluşturabilir.
  • Endometriozisli hastalarda yumurtalıklarda bu durum ile ilişkili çikolata kisti görülebilir. Ağrı ve pelvik baskısı olan hastalarda cerrahi tedavi uygulanabilir.

Yumurtalık kistlerinin tedavisinde yeterli cerrahi deneyimi olan bir jinekolojik onkoloji uzmanından laparoskopik/robotik cerrahi olasılıkları hakkında bilgi alınabilir. Çoğunlukla sadece kistlerin çıkartılması ile yumurtalık fonksiyonlarının korunması mümkündür. Dermoid kistler ve kistadenomlar büyüyerek yumurtalığın yerinin değişmesine neden olabilir. Bu, yumurtalık torsiyonu adı verilen yumurtalığın ağrılı bükülme olasılığını artırır. Yumurtalık torsiyonu ayrıca yumurtalığa giden kan akışının azalmasına ya da durmasına neden olabilir.

Yumurtalık Kistleri Neden Olur?

Yumurtalık kistleri neden olur ve risk faktörleri nelerdir konusu mutlaka üzerinde durulması gereken konular arasındadır. Yumurtalık kistlerinin oluşmasındaki en önemli nedenler;

  • Hormonal problemler: Hormonal bozukluklar kist oluşumunda en sık karşılaşılan risklerden biridir. İnsülin, erkeklik hormonu, tiroid gibi hormon bozuklukları genellikle polikistik over (PCOS) hastalarında görülen kistlerin temel sebebidir.
  • Gebelik: Bazı durumlarda yumurtladığınızda oluşan kist, hamileliğiniz boyunca yumurtalığınızda kalmaktadır.
  • Endometriozis: Bu durum rahim endometriyal hücrelerinin rahminizin dışında büyümesine neden olur. Dokunun bir kısmı yumurtalığınıza yapışabilir ve dokuda büyüme ile kist oluşturabilir.
  • Şiddetli bir pelvik enfeksiyon: Herhangi bir pelvik enfeksiyon kistlere neden olabilmektedir.
  • Önceki bir yumurtalık kisti: Hasta geçmişinde herhangi bir yumurtalık kisti varsa, tedavi sonrası dahi, tekrar kist oluşumu gözlemlenebilir.

Yumurtalık Kistlerinin Teşhisi

Yumurta kistlerinin tanısı bu kistlerin tedavi edilmesi ve ilerde daha büyük sorunlar yaşanmaması için önemlidir. Teşhis için birçok farklı yöntem ve test kullanılır. Yumurtalık kisti acır mı sorusunun cevabı olumsuz olduğu için acı hissedip tahlil ve teste gitmeniz düşük ihtimaldir. Bazı durumlarda yumurtladığınızda oluşan kist, hamileliğiniz boyunca yumurtalığınızda kalmaktadır.

Jinekoloğunuz yumurtalık kistiniz olabileceğini düşünürse ya da herhangi bir semptom gösterirseniz; ultrason ve vajinal muayene ya da çeşitli kan testleri ile kist şüphesini doğrulayabilir. Kistlerin çoğu birkaç hafta veya ay sonra kaybolduğu için jinekoloğunuz hemen tedavi planı önermeyebilir. Bunun yerine, durumunuzu kontrol etmek ve gözlemlemek için ultrason testini belirli periyodlarla tekrarlayabilir. Durumunuzda herhangi bir değişiklik yoksa ya da kistin boyutu artarsa, jinekoloğunuz belirtilerinizin diğer nedenlerini belirlemek için ek testler isteyecektir. Bu ek testler şunları içermektedir:

  • Hamile olmadığınızdan emin olmak için hamilelik testi (Beta HCG hormonu) yaptırmanız gerekir.
  • Çok fazla östrojen veya progesteron gibi hormonla ilgili sorunları kontrol etmek için hormon seviyesi testi ( Anti Müllerian, FSH/LH)
  • Yumurtalık kanseri taraması için CA-125 testi

Ancak bu testlerde referans aralığının dışındaki değerlere sahip olmak, mutlaka kanser olduğunuz anlamına gelmez.  Test sonuçlarınızın referans aralığından yüksek ya da düşük çıkması aşağıdaki durumlar gibi kanserli olmayan koşullardan da kaynaklanabilir:

Yumurtalık Kistleri Tedavisi

Yumurtalık kistleri nasıl geçer sorusuna verilebilecek en iyi cevap doğal olarak kistlerin tedavi edilmesidir. Kistlerin teşhisi sonrasında özellikle iyi veya kötü huylu olup olmadığı tespit edilir. İyi huylu olup olmadığının anlaşılması için cerrahi olarak örnek alınması da sağlanır. Kistler iyi huylu ise sadece bu kist çıkarılır ve sonrasında herhangi bir işleme gerek kalmaz. Ancak kistin kötü huylu olduğu tespit edilirse cerrahi müdahalenin ardından standart kanser tedavileri uygulanır.

Kist tedavilerinde hastanın çocuk sahibi olmak isteyip istemediği gibi durumlar dikkate alınır. Bununla birlikte yaşı, kistin büyüklüğü, yerleşim yeri ve daha birçok detay dikkate alınarak işlem yapılır. Robotik yumurtalık kist operasyonları son yıllarda oldukça popüler hale gelmiştir. Yumurtalık kistleri tedavisi başarı oranı oldukça yüksek operasyonlardan oluşur.

Yumurtalık Kisti Ameliyatı

Yumurtalık kistleri ameliyatı operasyonları uzmanlık gerektiren önemli operasyonlardır. Bu operasyonların alanında uzman doktorlar tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. Dr. Derman Başaran hocamız başta yumurtalık kistlerinin tedavisi olmak üzere sizlere birçok konuda destek vermektedir. Robotik cerrahi operasyonları ile özellikle oldukça yüksek bir başarı oranına sahiptir. Yumurtalık kistleri patlaması ile yaşanan kanama durumlarında vakit kaybetmeden uzman hekimimize başvurmanız sizler için faydalı olacaktır.


Yumurtalık kisti tanı ve tedavi amacıyla randevu oluşturmak için TIKLAYIN.

Sıkça Sorulan Sorular

Tedaviden sonraki ilk 6 ay kontroller devam eder. Genellikle kötü huylu olan kistler tekrarlama riski taşır.

Yumurtalık kistlerinin tedavisinde robotik cerrahi uygulanabilen ve başarılı sonuçlar elde edilebilen yöntemlerdir.

Bazı yumurtalık kistlerinde kist 1,5-2 ay içerisinde kendiliğinden geçebilir.

Yumurtalık kistleri tedavi edilmediğinde kişilerde başta kısırlık olmak üzere birçok sağlık sorununa neden olmaktadır. Bununla birlikte ayrıca iyi huylu kistler zamanla kötü huylu kist haline de gelebilmektedir.

Randevu Alın